Klankdal: Nachtkarkassen

In den beginne was er stilte, en de stilte was doods. In die stilte kwam langzaam een gezoem op, die steeds meer aanzwol tot een onheilspellende branie. Gaandeweg begonnen klokken te luiden, kwam er feedback-gitaar op, en na verloop van tijd kwamen meer uitgestrekte, schurende geluiden op die eindeloos leken te weergalmen, tot ook zij verstomden en plaats maakten voor kille, ijle klanken die in de oneindige ruimte teniet leken te gaan.

Klankdal is een duo bestaande uit gitaarmanipulator Glenn Dick - de man achter het uitstekende drone-project Find Hope In Darkness - en veldopnameman Sebastian Crusener - die reeds verschillende solo-opnames uitgebracht heeft, waaronder eentje met veldopnames in een trein die eveneens bij Wool-e-tapes uitkwam. Beide heren wonen in Gent, en het lijkt wel of ze voorbestemd waren om samen te werken.

Deze cassette bestaat slechts uit één nummer: Nachtkarkassen. Maar dat is wel een nummer van 42 minuten dat uit vier delen bestaat: Maanschram, En Het Bloedde Stilte, Niks Meer, en Hemel In Een Zwartstoet Sterren. Hoewel de muziek geen teksten bevat, vinden we deze suggestieve Nederlandstalige titels zeer geslaagd. En dat geldt ook voor de muziek, die tegelijkertijd kil en warm aanvoelt. Een verwarrende luisterervaring, maar wel eentje waar ik intens van genoten heb.

Attrition: Millions of the Mouthless Death

We zitten nog steeds in de herdenkingen van de Grote Slachting van 1914-1918 honderd jaar geleden, en het hoeft niet helemaal te verwonderen dat dit een grote inspiratiebron is voor muzikanten, in het bijzonder door de immer door geschiedenis geobsedeerde mensen uit de dark ambient en neofolk scene.

En zo komt ook Attrition met een herdenking-cd aan. Eén en ander doet sterk denken aan ‘The Proud tower’ van Andrew King, die weliswaar nog niet op cd verschenen is, maar waar we de live-uitvoering reeds uitvoerig besproken hebben. Net als King heeft Martin Bowes de plaat opgevat als een hommage aan zijn grootvader die in de oorlog vocht. En net als King maakt Bowes dankbaar gebruik van poëzie uit de oorlog en daarna.

In juni 1917 werd William Bowes geraakt door een Duits projectiel terwijl hij aan de verdedigingslinie werkte. Ondanks een zware wonde ter hoogte van zijn maag kon hij gered worden - een geluk dat niet iedereen overkwam - en spendeerde hij de rest van de oorlog in Engeland om te bekomen van zijn wonden. De cd is opgedragen aan hem, maar ook aan alle mensen - aan welke kant ook - die de hel van de Eerste Wereldoorlog gekend hebben.

Interessant weetje: de naam van de groep - gevormd in 1980 - was eveneens een verwijzing naar Martins grootvader, die de oorlog een ‘war of attrition’ oftewel uitputtingsoorlog noemde. De naam van de cd - ‘Millions of the Mouthless Dead’ verwijst dan weer naar het gedicht ‘The Army of Death’ van Charles Hamilton Sorley, een Britse officier die in 1915 omkwam aan het front, en in zijn gedichten op volstrekt ongevoelige wijze de wreedheid van de oorlog beschreef.

Er komen nog meer dichters aan bod. De wereldberoemde Wilfred Owen gaf in zijn gedichten eveneens een uiterst realistisch beeld van de slachting. En dat is een eerste verschil met Andrew King: heldhaftigheid en patriottisme zijn hier ver te zoeken, ‘Millions of the Mouthless Dead’ gaat vooral het ellendige leven van de soldaten in de oorlog.

Een ander verschil is dat er poëzie uit verschillende strijdende landen opgenomen is: Adrien Bertrand - die wel stierf aan de gevolgen van zijn wonden in 1917 - en Guillaume Appollinaire - die slechts stierf in de Spaanse griepepidemie na de oorlog, die trouwens meer doden maakte dan de oorlog zelf - vertegenwoordigen Frankrijk. Kurt Tucholsky - ook geciteerd in ‘Lament’, de oorlogsherdenking van Einstürzende Neubauten - en oorlogsenthousiasteling Ludwig Ganghofer mogen de Duitse kant weergeven. Wolfgäng Flur van Kraftwerk verzorgde bovendien tekst en stem op ‘Krieg’.

De sfeer is zoals gewoonlijk uiterst somber, met donkere elektronica en zeer gepaste samples die de sfeer van het slagveld en alles wat er rond hing perfect weergaven. Zo krijg je stukken uit de Marseillaise en andere oorlogshymnen te horen, zwaar geschut, radioberichten, et cetera. Maar een bijzondere mooie aanvulling vormt de piano van Anni Hogan, een dame die met slechts een handvol atonale noten een zeer grimmige sfeer weet te scheppen.

‘Millions of the Mouthless Dead’ klinkt als een film, maar heeft het voordeel dat je er zelf de beelden bij mag verzinnen. Oh, er wordt veel gesuggereerd: artillerievuur, marcherende laarzen, paniek onder het volk… Verder doet uw verbeelding zelf het werk. Het heeft geen zin om hier hoogtepunten of favoriete nummers in aan te duiden. ‘Millions of the Mouthless Death’ is een kunstwerk die je in zijn totaliteit moet beluisteren, eengemaakt van sfeer en kwaliteit.

Attrition

Qarnayn: Jilwah

Dark ambient uit Bahrain met een expliciet antireligieuze boodschap. Maak kennis met Dhul Qarnayn. Deze cd is - zoals de titel suggereert - gebaseerd op de Al-Jilwah, ook bekend als Kitabe Cilve of het boek der inspiratie, een heilig boek van de Yezidi’s. De Yezidi’s zijn een Koerdische stam die een eigen religie aanhangen, die - hoewel 2000 jaar voor Christus ontstaan - elementen bevat uit zoroastrisme, mithraïsme, islam, christendom, hindoeisme en heidendom.

Naast god (yezdan) is Tawusi Melek de belangrijkste figuur in de Yezidi godsdienst. Tawusi Melek is volgens hen de voornaamste van de zeven aartsengelen die de wereld besturen, maar wordt door traditionele - vooral soennitische - islam als de duivel beschouwd omdat hij zowel goed als kwaad verricht. In de overlevering van de Yezidi’s toont Taus Melek echter berouw en verzoent hij zich met god.

De Yezidi’s - ‘duivelaanbidders’ in de ogen van hun tegenstanders - kennen al eeuwen vervolging en onderdrukking. Van slachtpartijen onder het Ottomaanse Rijk tot de recente bloedbaden door de Islamitische Staat, hun geschiedenis is in het bloed gedrenkt. De PKK redde - met de hulp van Amerika - tienduizenden jezidi’s van de berg Sinjar in 2014. Wie niet gered kon worden werd ofwel vermoord, ofwel als seksslaaf verkocht aan IS-strijders. En toch vond Turkije er niet beter op dan de PKK en hun Syrische bondgenoten van de YPG te bombarderen, daarbij het luchtruim van Irak en Syrië schendend.

De Al-Jilwah is ook populair bij satanisten, onder meer door toedoen van Anton Lavey. Dat is ongetwijfeld ook de insteek die Dhul Qarnayn eraan geeft, want dit project staat bekend als vijandig ten aanzien van religie. De naam van het project betekent trouwens ‘die met de twee hoorns’, een duidelijke verwijzing naar satan. Learza, de oprichter van Dhul Qarnayn, beschouwt het project als een pakt tussen satan en hem.

Het is uiteraard een uitgave van Shaytan Production (Shaytan is het Arabische woord voor satan), het Canadese label dat dark ambient en black metal uit het midden-oosten uitbrengt. De cd biedt slechts één nummer, maar dan wel een gevarieerde en uitgestrekte geluidscollage van 27 minuten. Naast duistere synthklanken krijg je ook oud te horen - een Arabisch snaarinstrument - en in extase zingende mensen die aan één of andere ceremonie deelnemen, hemelse harmonieën of meditatieve stukken. Een sterk staaltje dark ambient met oosterse invloeden.

Shaytan Productions

Hybryds: The Ritual Should Be Kept Alive

Niemand hoeft ons van chauvinisme te beschuldigen, maar het idee dat we als webzine lokale groepen moeten steunen is voor ons vanzelfsprekend. Iedereen zou het moeten doen, waar ook ter wereld. Zo zijn we bijvoorbeeld erg trots dat Hybryds uit ons eigenste belgenlandje afkomstig is. Niet dat die onze steun echt nodig hebben, want deze groep heeft internationale faam in de dark ambient en ritual stijl. In die mate zelfs dat ze meer bekendheid genieten in het buitenland dan in eigen land.

Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat een Pools label - het fantastische Zoharum - instaat voor de heruitgaven van hun oud materiaal. ‘The Ritual Should Be Kept Alive’ kwam uit in 1991 en was één van de eerste uitgaven van de groep (ter herinnering: Hybryds bestaat sinds 1984, maar deed er een paar jaartjes over om muziek uit te brengen). Het bestond oorspronkelijk slechts uit één nummer: ‘The Ritual Should Be Kept Alive’, een live-improvisatie van 21 minuten gebaseerd op een uitgestrekte drone waarboven live percussie en allerhande geluidseffecten gebruikt worden.

Voor deze heruitgave werd - zoals bij de andere heruitgaven van Zoharum - extra materiaal toegevoegd. Oorspronkelijk dacht ik dat men één cd zou maken samen met ‘The Ritual Should Be Kept Alive part 2’, dat een jaar later verscheen, maar er werd gekozen om drie nummers toe te voegen uit dezelfde periode die in het concept passen. Dat zijn het tweede en derde deel van ‘The Ritual Should Be Kept Alive’ en ‘Wailing For The Fallen Angels’. De eerste twee nummers duren meer dan 20 minuten, terwijl de laatste twee op iets meer dan 10 minuten afklokken.

Uitgestrekte nummers dus, die ook eentonig en repetitief zijn. Deze cd is dan ook bedoeld om in kleermakerszit in het donker te beluisteren, terwijl rondom je wierook en kaarsen branden. Alle nummers zijn instrumenteel, al valt op een bepaald moment de woordenloze zang van Yasnaïa te horen. Nogmaals: Hybryds is een project om trots op te zijn en verdient ook in het thuisland alle luister. Laat je meevoeren op de duistere golven van Hybryds, en hou het ritueel levend...

Hybryds

Oneirich: Nooit in het West-Vlaams

Dark Ambient in het Nederlands. Dat kan alleen maar goed zijn! Oneirich oftewel Bram Hagers is een West-Vlaming - dat had u vast niet gedacht - en is tevens de man die al jaren achter de knoppen staat van het radioprogramma Horae Obscura. ‘Nooit in het West-Vlaams’ is de eerste volledige uitgave - 9 nummers - al heeft Oneirich al regelmatig nummers bijgedragen aan allerhande compilaties.

De nummers op ‘Nooit in het West-Vlaams’ zijn geïnspireerd door de verschrikkingen van de doordeweekse rat race en door de vreugde van de weekends. De nummers slepen zich traag en dreigend voort, doorspekt van schurende en ijle klanken, geluiden als van een cello of een boormachine (afhankelijk van het nummer is de boor afkomstig van een bouwvakker of van een tandarts), soms in één aansluitend klankveld, soms in en stotterend en koortsig ritmisch patroon. Het mag wat vreemd klinken, maar het doet me regelmatig aan Einstürzende Neubauten denken, niet bepaald dark ambient maar wel een kwaliteitsoogmerk.

De nummers dragen altijd namen in het Algemeen Nederlands, nooit in het West-Vlaams: Fris aan de vis, Vuile sop, Afwasmiddel (tferd), Verdriet… Als grote voorstanders van taalverscheidenheid juichen we dit uiteraard toe. En er sluipt een kleine knipoog naar het West-Vlaams in de titel. Het West-Vlaamse woord voor nooit is noois, oftewel noize. Yep, goed gevonden. Alle nummers blijven evenwel zuiver instrumenteel.

‘Nooit in het West-Vlaams’ is de eerste uitgave van Oneirich, en als ze van deze kwaliteit blijven, mogen er nog veel bijkomen.

Oneirich (bandcamp)

Horea Obscura